Ankieta badawcza nr 1

Wiedza i potrzeby informacyjne społeczności romskiej

Analiza wyników badania dotyczącego wiedzy i potrzeb informacyjnych społeczności romskiej

Badanie dotyczące wiedzy i potrzeb informacyjnych społeczności romskiej przeprowadzono w listopadzie i grudniu 2025 roku. W analizie uwzględniono 39 kompletnych formularzy ankietowych. Badana grupa obejmowała zarówno przedstawicieli społeczności romskiej, jak i osoby mające kontakt z tematyką romską w przestrzeni lokalnej. Ankieta miała charakter jakościowo–ilościowy i koncentrowała się na dostępie do informacji, sposobach komunikacji oraz oczekiwaniach wobec mediów lokalnych.

Wyniki badania wskazują, że zdecydowana większość respondentów deklaruje dostęp do informacji lokalnych za pośrednictwem Internetu, mediów społecznościowych oraz lokalnych kanałów komunikacji. Ponad 80% badanych stwierdziło, że posiada możliwość korzystania z lokalnych źródeł informacji, natomiast około 70% respondentów uznało przekaz medialny za zrozumiały i dostępny językowo. Jednocześnie widoczna pozostaje grupa respondentów deklarujących wykluczenie informacyjne lub ograniczone kompetencje medialne.

* Opracowanie badania zostało zrealizowane przy wsparciu Journalismfund Europe. www.journalismfund.eu 

Istotnym wnioskiem płynącym z badania jest niski poziom poczucia reprezentacji społeczności romskiej w mediach. Zdecydowana większość badanych wskazała, że głos społeczności romskiej nie jest odpowiednio słyszalny w przestrzeni medialnej. Respondenci wielokrotnie podkreślali dominację stereotypowych przekazów koncentrujących się na incydentach, konfliktach lub negatywnych narracjach. Kohorta respondentów zwracała uwagę na potrzebę prezentowania codziennego życia Romów, historii rodzinnych, sukcesów edukacyjnych, aktywności zawodowej oraz dziedzictwa kulturowego.

Analiza odpowiedzi otwartych pokazuje wyraźne zapotrzebowanie na praktyczne informacje dotyczące codziennego funkcjonowania. Respondenci najczęściej wskazywali potrzebę dostępu do informacji o pomocy społecznej, rynku pracy, ochronie zdrowia, edukacji dzieci, komunikacji publicznej oraz procedurach urzędowych. Część badanych podkreślała również trudności związane ze zrozumieniem języka urzędowego i konieczność upraszczania komunikatów kierowanych do społeczności romskiej.

Badanie wykazało również wysoką rolę komunikacji bezpośredniej i lokalnych liderów opinii. Respondenci wskazywali, że najskuteczniejszym sposobem docierania z informacją są asystenci romscy, starszyzna, świetlice środowiskowe oraz osobiste kontakty oparte na zaufaniu społecznym. Wśród rekomendowanych kanałów komunikacji często pojawiały się także media społecznościowe, przede wszystkim Facebook oraz lokalne grupy internetowe. Badana grupa zwracała uwagę, że przekaz powinien być prosty, konkretny oraz pozbawiony formalnego języka administracyjnego.

Wnioski z przeprowadzonego badania wskazują na potrzebę budowania bardziej inkluzywnego modelu komunikacji medialnej dotyczącej społeczności romskiej. Respondenci oczekują zwiększenia liczby materiałów prezentujących kulturę, historię oraz codzienne doświadczenia Romów w sposób rzetelny i pozbawiony stereotypizacji. Analiza potwierdza również konieczność rozwijania lokalnych mechanizmów komunikacyjnych opartych na zaufaniu społecznym, prostym języku oraz współpracy z przedstawicielami społeczności romskiej.