Słuchaj podsumowania w formie podcastu
Informacja: Ten odcinek powstał w ramach cyfrowego eksperymentu przy użyciu zaawansowanych narzędzi sztucznej inteligencji. Treść i narracja zostały wygenerowane przez NotebookLM na podstawie materiałów szkoleniowych. Głos w intro zrealizowany w ElevenLabs. Oprawa muzyczna (intro/outro) została wygenerowana przez Gemini (google.com/music). Kuratela i montaż zrealizowane przez AWR KORSO (przy użyciu programu Audacity).
Nota o odpowiedzialności (disclaimer) UWAGA: słuchasz treści wygenerowanych automatycznie. Choć dążymy do jak najwyższej jakości, modele językowe AI mogą tworzyć nieścisłości, błędy merytoryczne lub tzw. halucynacje. Przedstawione opinie i dialogi mają charakter informacyjno-rozrywkowy i nie powinny być traktowane jako profesjonalne porady.
Współczesne media nie przechodzą gwałtownej rewolucji, lecz proces, który można określić mianem „pełzającej rewolucji”. Choć zmiany nie zawsze są natychmiastowe, fundamentalnie przebudowują one relacje między twórcami treści, mediami a odbiorcami. Podczas ostatniego spotkania w ramach projektu PM4D, dr hab. Marcin Szewczyk, profesor WSIiZ w Rzeszowie, przybliżył wyzwania, przed którymi staje nowoczesny dziennikarz w dobie komunikacji cyfrowej.
Od gazety do algorytmuKiedyś przegląd wiadomości kojarzył się z grubym wydaniem dziennika, z którego czytelnik wybierał interesujące go dodatki. Dziś tradycyjna telewizja ramówkowa i dziennikarstwo prasowe stają się marginesem. Statystyki są nieubłagane: na kierunkach studiów, gdzie kiedyś kształcono kilkudziesięciu dziennikarzy prasowych, dziś chętnych można policzyć na palcach jednej ręki.
Telewizor przestał być oknem na świat z ułożonym planem audycji, a stał się jedynie „końcówką dostępową” do szerokiej oferty cyfrowej. W tym nowym świecie to nie redaktor naczelny, ale algorytmy i wyszukiwarki decydują o tym, co jest dla nas widoczne i istotne.
* Ten artykuł został opracowany przy wsparciu Journalismfund Europe. www.journalismfund.eu
Szkolenie poprowadził dr hab. Marcin Szewczyk, Profesor w Katedrze Mediów i Komunikacji Społecznej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Kierownik Seminarium doktoranckiego w dyscyplinie Nauki o Komunikacji Społecznej i Mediach. Dyrektor Centrum Dokumentacji Europejskiej w Rzeszowie.
Szkolenia zostały zrealizowane w ramach projektu „Let’s Get to Know Each Other”, współfinansowanego z programu „Pluralistic Media for Democracy” przez Journalismfund Europe. Projekt skierowany jest do lokalnej społeczności Mielca i okolic, ze szczególnym uwzględnieniem społeczności romskiej. Ma on na celu wzmacnianie dialogu między różnymi grupami społecznymi oraz promowanie postaw opartych na wzajemnym zrozumieniu, integracji i równości.
Kluczowe filary zmiany
To, co nazywamy nowoczesnym dziennikarstwem, ukształtowało się na styku czterech zjawisk, które zyskały na sile w latach 2007-2010:
Upowszechnienie smartfonów – narzędzi pozwalających na natychmiastowe reagowanie i tworzenie treści.
Powszechny dostęp do internetu – odejście od rozliczania każdego bita danych na rzecz pakietów bezlimitowych.
Możliwość natychmiastowego „wrzucania” treści – każdy może udostępnić swoją rzeczywistość w czasie rzeczywistym.
Rozwój mediów społecznościowych – stały się one głównym źródłem informacji dla wielu pokoleń.
Wyzwania dla dziennikarza: AI i fake newsyW świecie, gdzie „każdy może być twórcą”, rola zawodowego dziennikarza musi zostać zdefiniowana na nowo. Choć termin „dziennikarstwo obywatelskie” brzmi dumnie, w praktyce rzadko oddaje rzeczywistość, często ustępując miejsca zalewowi informacji niskiej jakości.
Prawdziwym wyzwaniem staje się obecnie:
- Sztuczna inteligencja – narzędzia LLM potrafią generować obrazy i wideo o porażającej jakości, co z jednej strony pomaga w porządkowaniu pracy, a z drugiej utrudnia odróżnienie prawdy od manipulacji.
- Bariery cyfrowe – mimo pozornej globalności, internet staje się coraz bardziej sfragmentaryzowany (np. przez cenzurę w Chinach czy Rosji), a w Polsce wciąż istnieją „białe plamy” – miejsca bez stabilnego dostępu do sieci.
- Weryfikacja informacji – w gąszczu fake newsów i algorytmów, dziennikarz musi być strażnikiem rzetelności, przez którego treści odbiorca może bezpiecznie przejść.
Strona projektu: https://notebooklm.google.com/
Komunikacja cyfrowa to nie tylko technologia, to nowa przestrzeń medialna. Dziennikarz nie jest już jedynym pośrednikiem, ale staje się częścią „wielkiej chmury” powiązań. Choć praca ta zmienia się drastycznie, potrzeba tworzenia rzetelnych, sprawdzonych treści informacyjnych pozostaje niezmienna – bo mimo rozwoju technologii, osób faktycznie tworzących wartościowe informacje jest wciąż niewiele.