Ankieta ewaluacyjna. Projekt zmienił sposób postrzegania społeczności romskiej

Uczestnicy projektu deklarują wyraźny wzrost wiedzy o historii i kulturze Romów, większe zainteresowanie tematyką romską oraz przełamywanie stereotypów. Takie wnioski płyną z ankiety ewaluacyjnej przeprowadzonej po zakończeniu działań edukacyjnych, informacyjnych i integracyjnych realizowanych w projekcie.

Wstęp i kontekst strategiczny projektu

Projekt zrealizowany przez portal Korso.pl w Mielcu stanowi precyzyjną odpowiedź na lokalne wyzwania w obszarze inkluzji społecznej mniejszości narodowych. W dobie transformacji cyfrowej, strategiczne połączenie edukacji z nowoczesnymi formatami medialnymi okazało się kluczowym czynnikiem przełamywania barier komunikacyjnych w społeczności mieleckiej. Głównym celem inicjatywy była nie tylko transmisja wiedzy, ale przede wszystkim trwała zmiana postaw społecznych, redukcja zakorzenionych uprzedzeń oraz identyfikacja narzędzi najskuteczniej penetrujących lokalne „bańki informacyjne”.

Niniejszy raport dostarcza twardych dowodów analitycznych na skuteczność podjętych działań, stanowiąc merytoryczne uzasadnienie dla instytucji finansujących w zakresie kontynuacji i skalowania programu. Wnioski zawarte w dokumencie opierają się na analizie danych zebranych bezpośrednio od beneficjentów.

* Opracowanie badania zostało zrealizowane przy wsparciu Journalismfund
Europe. www.journalismfund.eu 

Analiza dynamiki przyrostu wiedzy uczestników

W procesach edukacyjnych ukierunkowanych na zmianę społeczną, samoocena kompetencji poznawczych stanowi fundamentalny wskaźnik internalizacji przekazu. Projekt Korso.pl doprowadził do skoku kompetencyjnego wśród odbiorców, co potwierdza poniższe zestawienie danych:

Etap projektu	Dominujące wskazania (Quant)	Charakterystyka stanu wiedzy	Główny czynnik zmiany (Key Driver)
Przed projektem	ok. 85% wskazań: „Niska” lub „Bardzo niska”	Brak rzetelnych informacji, operowanie stereotypem.	Deficyt merytorycznych źródeł lokalnych.
Po zakończeniu	ok. 90% wskazań: „Wysoka” lub „Bardzo wysoka”	Uporządkowana wiedza o kulturze i historii współczesnej.	Multimodalność przekazu (podcast + artykuł).

Analiza „So What?”: Statystycznie istotne przesunięcie (z poziomu deficytowego do biegłości wysokiej i bardzo wysokiej) dowodzi, że projekt wdrożył model komunikacji o wysokiej sprawności merytorycznej. Tak wyraźny przyrost wiedzy nie jest jedynie sukcesem edukacyjnym, ale strategicznym zabezpieczeniem inwestycji społecznej – rzetelne dane stanowią naturalną barierę dla dezinformacji. Należy jednak odnotować margines odpowiedzi neutralnych (np. zapis z 31.05, 16:10), co wskazuje na istnienie grupy odbiorców wymagających jeszcze bardziej spersonalizowanych kanałów dotarcia.

Wpływ działań na postawy społeczne i przełamywanie stereotypów

Psychologia kontaktu społecznego wskazuje, że media cyfrowe mogą pełnić rolę „wirtualnego pomostu”, jeśli dostarczają autentycznych narracji. Analiza deklaracji uczestników (pyt. 3 i 5) wykazuje wysoką częstotliwość odpowiedzi „Zdecydowanie tak” i „Raczej tak” w obszarze zrozumienia sytuacji Romów.

Szczególnie wartościowym „momentem odkrycia” dla społeczności Mielca była identyfikacja konkretnych miejsc aktywności romskiej. Jeden z uczestników wprost wskazał na: „Pokazanie działania świetlicy, o której nie wiedziałem, że jest w Mielcu”. Tego typu dowody świadczą o tym, że projekt skutecznie „zmapował” mniejszość romską w przestrzeni miejskiej, wyciągając ją z izolacji społecznej.

Analiza „So What?”: Projekt wygenerował wysoką „otwartość dialogową”. Przejście od nieświadomości istnienia instytucji takich jak świetlica do deklarowanej gotowości do współpracy (pyt. 9) oznacza realne obniżenie dystansu społecznego. Strategiczna wartość tej zmiany polega na przekształceniu biernych obserwatorów w potencjalnych partnerów dialogu międzykulturowego.

Ewaluacja narzędzi komunikacyjnych i merytoryki materiałów

Skuteczność penetracji rynku informacji lokalnych zależy od doboru formatów. Projekt Korso.pl wdrożył wielokanałową strategię komunikacji, która zdominowała uwagę odbiorców poprzez:

• Podcasty i wywiady: Zidentyfikowane przez uczestników jako kluczowe narzędzia budowania empatii poprzez „oddanie głosu” (m.in. rozmowy z profesorami, wywiady z liderami opinii).
• Artykuły oparte na faktach: Pełniące rolę merytorycznych kotwic, które dekonstruowały mity historyczne.
• Wideo (YouTube): Przystępna forma zapewniająca szeroki zasięg i wysoką retencję uwagi.

Analiza „So What?”: W tym przypadku „medium stało się przekazem”. Podcasty, dając możliwość wysłuchania historii osób, które pracują z tym środowiskiem od lat, rozbijają folklorystyczny pancerz, w którym często zamyka się społeczność romską. Sukces artykułów jako „bazy wiedzy” (pyt. 12) potwierdza, że odbiorcy oczekują od mediów lokalnych roli arbitra prawdy w kwestiach mniejszościowych.

Strategiczne kierunki rozwoju i rekomendacje programowe

Zapewnienie trwałości (sustainability) efektów wymaga ewolucji od jednorazowych kampanii ku działaniom systemowym. Na podstawie postulatów uczestników (pyt. 13), w tym wyraźnej koncentracji potrzeb zidentyfikowanej w zgłoszeniach z dnia 31.05 (między 08:46 a 11:48), wyznaczono następujące priorytety:

1. Integracja strukturalna (Stakeholder Mandate): Dane wskazują na silne oczekiwanie działań w obszarze aktywizacji zawodowej, wsparcia mieszkaniowego oraz systemowych stypendiów. Jest to sygnał dla instytucji, że edukacja musi zostać wsparta realną poprawą warunków bytowych.
2. Edukacja systemowa: Postulat przekształcenia materiałów Korso.pl w gotowe pakiety edukacyjne i scenariusze lekcji dla mieleckich szkół.
3. Nowoczesna narracja przeciw „folkloryzacji”: Konieczność promocji młodych Romów odnoszących sukcesy w biznesie, nauce i sztuce nowoczesnej. Uczestnicy domagają się pokazania Romów jako aktywnych uczestników gospodarki regionu.

Analiza „So What?”: Dalsze finansowanie powinno zostać przekierowane z obszaru „uświadamiania” na obszar „współdziałania”. Uczestnicy jasno wskazują, że kluczem do pełnej integracji jest normalizacja obecności Romów w sferze zawodowej i publicznej, a nie jedynie celebrowanie tradycji muzycznych.

Podsumowanie i wnioski końcowe

Projekt Korso.pl zrealizował cele strategiczne z nadwyżką, budując kapitał zaufania, który przełożył się na wyjątkowo wysoką skłonność do rekomendacji działań (pyt. 11). Systemowa analiza danych pozwala na sformułowanie następujących wniosków:

• Skuteczna dekonstrukcja stereotypów: Około 90% uczestników zanotowało radykalny przyrost wiedzy, co bezpośrednio wpłynęło na redukcję uprzedzeń i „odkrycie” lokalnych zasobów romskich (np. świetlicy).
• Cyfrowy przełom w komunikacji: Podcasty i materiały wideo okazały się najskuteczniejszym narzędziem budowania empatii, skutecznie penetrując lokalną społeczność.
• Konieczność przejścia do integracji ekonomicznej: Głosy interesariuszy jednoznacznie wskazują, że kolejnym etapem musi być wsparcie zatrudnienia, mieszkalnictwa i edukacji systemowej, co pozwoli na trwałe zakotwiczenie społeczności romskiej w strukturze społeczno-gospodarczej Mielca.

Rekomendacja dla instytucji finansujących: Na podstawie wysokiego wskaźnika efektywności (KPI) i wyraźnego poparcia społecznego, rekomenduje się kontynuację projektu w formule zorientowanej na aktywizację zawodową i współpracę z sektorem oświaty.